Για τον Χρήστο Λαμπράκη και το Μέγαρο Μουσικής

 

ΜΑΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

 Μνήμη Αλεξάνδρας Τριάντη

Μόλις έχει συμπληρωθεί ένας χρόνος από τον θάνατο του Χρήστου Λαμπράκη και το ΔΟΛιο οικοδόμημά του καταρρέει. Καταρρέουν οι εφημερίδες, το Mega, οι παράπλευρες επιχειρηματικές δραστηριότητες, το Ίδρυμα Λαμπράκη, ο φερώνυμος δημοσιογραφικός Οργανισμός και κυρίως το θαυμαστό υβρίδιο πολιτικοπολιτιστικής διαπλοκής που λέγεται Μέγαρο Μουσικής. Ο Παρθενώνας της νεότερης Ελλάδος, όπως το ονόμασε και η ανηκέστου μνήμης Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου. Και το οποίο πέρσι έκλεισε 20 χρόνια λειτουργίας. Η αλήθεια αναμφισβήτητα είναι πως το Μέγαρο, η ιδεοληπτική εμμονή του μελομανούς Λαμπράκη, έβαλε τον τόπο, έστω και μέσω αποκλεισμών, σατραπισμών και μηχανορραφιών, στο σύστημα της διεθνούς σοβαρής μουσικής. Έστω και διαπράττοντας συμψηφισμούς του τύπου «ο Νταλάρας ή η Αρβανιτάκη στο Μέγαρο» για λόγους επιβίωσης. ΄Η, έστω, μη επιτρέποντας στην ΚΟΑ να κάνει πρόβες στους χώρους του. Το Μέγαρο έγραψε ιστορία. Με τι κόστος όμως και σε βάρος ποιων άλλων προτεραιοτήτων, αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Πολύ πικρή για όσους εμπλέκονται στα πολιτιστικά δρώμενα της χώρας. Μιλώ έτσι γιατί είμαι ίσως από τους ελάχιστους, μετά τον Χρήστο Παπουτσάκη και τον Αντώνη Καρκαγιάννη, που άσκησα κριτική στην πολιτεία Λαμπράκη κυρίως μέσα από τις στήλες του περιοδικού «Αντί», του οποίου ήμουν βασικός συντάκτης για δέκα περίπου χρόνια. Κατά καιρούς ο Κίτσος Τεγόπουλος και η «Ελευθεροτυπία» έβαλλαν εναντίον του Λαμπράκη, όχι όμως για να ψέξουν τις πολιτικές του παρεμβάσεις, αλλά περισσότερο για λόγους ανταγωνισμού. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι σταμάτησα να γράφω τη σαββατιάτικη επιφυλλίδα μου στην εφημερίδα όταν δεν δημοσιεύτηκε, πριν από 5 περίπου χρόνια, κείμενό μου εναντίον του ΔΟΛ, μετά από παρέμβαση του τότε εκδότη Θανάση Τεγόπουλου και του τότε αρχισυντάκτη Σήφη Πολυμίλη. Σήμερα ο πρώτος είναι στο σπίτι του και ο δεύτερος στο… «Βήμα».

Πόλεμος πάντων πατήρ εστί…

Ευρωπαίος ποιητής του περασμένου αιώνα απεκάλεσε καταραμένους τους Έλληνες της παλιάς εποχής, διότι, κατ’ αυτόν, τα είπαν όλα και δεν άφησαν για τους επόμενους να πούνε κάτι κι αυτοί. Ασφαλώς πρόκειται για μια υπερβολική εκτίμηση. Όμως υπάρχει πράγματι μια αληθής «κατάρα» την οποία κληροδότησαν εσαεί στην οικουμένη των ανθρώπων οι Έλληνες. Η «κατάρα» αυτή έχει να κάνει με την αλήθεια που δηλώνει ότι οι Έλληνες κατεσκεύασαν και δημιούργησαν την

Τὰ Ἑλληνικὰ τοῦ Νεύτωνος!

Κύττα κάτι πράγματα. Κι ὁ Νεύτων σὲ Ἑλληνικὰ κρατοῦσε τὶς σημειώσεις του ὅταν μελετοῦσε Ἀριστοτέλη! 

Νὰ τὸ πεῖτε αὐτὸ στὴν ὐπουργὸ ἀπαιδείας. 
Βλέπετε, ὁ Νεύτων ἦταν ὁ Νεύτων ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕ ἄριστα τὴν Ἑλληνική! 
Κάτι ποὺ φυσικὰ ἡ ὑπουργὸς ἀπαιδείας ἀρνεῖται νὰ προσφέρῃ στὰ Ἑλληνόπουλα! 
Σιγὰ μὴν τὴν ἀφήσουν οἱ σύνεδροί της στὴν λέσχη νὰ μᾶς δείξῃ τὸ δρόμο γιὰ τὸν ἐπανελληνισμό μας!
Πρὸς τοῦτο τὴν ἔχουν ἐκεῖ! Σκοταδισμὸς σὲ ὅλο του τὸ μεγαλεῖον! Καὶ μπροστάρης ἡ ἀπαίδευτη καὶ ἀμόρφωτη ὑπουργός!
Στὸ μεταξύ, ἐμεῖς ξέρουμε! 
Μελέτη, μελέτη, μελέτη!
Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ἀντίστασις! Ἡ πραγματικὴ ἐπανάστασις ποὺ θὰ τοὺς ἀνατρέψῃ διὰ παντός!
Φιλονόη.
Υ.Γ.1. Ξέρω, ξέρω… Ὁ Νεύτων δὲν ἤξερε! Ἡ χἌνα ξέρει!
Υ.Γ. Αὐτὸ τὸ βρῆκα στὸν τοῖχο τῆς Σοφίας. Ἡ φωτογραφία εἶναι ἀπὸ τὴν σελίδα τοῦ  Cambridge . 
πηγή

Μετρό: Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη αποκαλύπτεται | Best Of | Agelioforos.gr

Η καρδιά της βυζαντινής Θεσσαλονίκης έμεινε η ίδια σχεδόν μέχρι τις μέρες μας. Η Μέση Οδός, βασικός άξονας της πόλης βόρεια της σημερινής οδού Εγνατία, με τα εργαστήρια, τις κατοικίες, τα κοινωφελή έργα, άλλαξε ελάχιστα σε μορφή και ρυμοτομία από τον 11ο αιώνα μέχρι και το 19ο. Μάλιστα, οι αρχαιολογικές ανασκαφές για το σταθμό «Βενιζέλου» του μετρό, που έφεραν στο φως θησαυρούς πληροφοριών γι' αυτό το σημαντικό τοπόσημο, έδειξαν ότι οι κάτοικοι ήταν ιδιαίτερα επιμελείς και επισκεύαζαν συνέχεια τη σημαντική αυτή λεωφόρο.
Εξι με εξίμισι μέτρα ήταν το πλάτος της, αν και αυτό μερικές φορές δεν τηρούνταν. Ανά τους αιώνες, όλο και κάποιος καταστηματάρχης έκλεβε λίγους πόντους από το οδόστρωμα, όπως παρατήρησε η διευθύντρια Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, Ευγενία Γερούση. Η Μέση Οδός με το οδόστρωμα, τα πεζοδρόμιά της και 24 χώρους, «κατά κανόνα με λασπόχτιστους τοίχους και κομμάτια από αρχαία μάρμαρα σε δεύτερη χρήση», αποκαλύφθηκε σε μήκος 76,6 μ. Τεμνόταν σε δύο σημεία από μικρές, κάθετες οδούς.
Τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου στάθηκαν ιδιαίτερα στο εξαιρετικό εύρημα που εντοπίστηκε στο βορειοδυτικό άκρο της ανασκαφής, δίπλα στους πασσάλους. Η θέση κάνει αδύνατη τη συνέχιση της έρευνας, αλλά το κτίσμα δείχνει να συνεχίζεται κάτω από τις πολυκατοικίες. Πρόκειται για δύο υπόγειους καμαροσκεπείς χώρους με κλίμακες ανόδου και καθόδου που είναι πολύ γερά χτισμένοι. Ετσι, είναι αδύνατη η διάλυση με χειρωνακτικό τρόπο.
Δεν είναι όμως αυτός ο σημαντικότερος λόγος που το ΚΑΣ ζήτησε την αποξήλωση, τη μεταφορά και τη μελλοντική ένταξη του ευρήματος αυτού στον σταθμό του μετρό. Κυρίως είναι η σημασία του: οι πρώτες αναγνώσεις μιλούν για δίκτυο κατασκευών υδραυλικού χαρακτήρα, που παρόμοιό του δεν έχει ξαναβρεθεί. Ετσι, τα μέλη του ΚΑΣ, όπως και η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΤ, Λίνα Μενδώνη, επέμειναν πως θα πρέπει να τοποθετηθεί ξανά στην (ευρύτερη έστω) περιοχή στην οποία εντοπίστηκε.
Τα υπόλοιπα ευρήματα, τοίχοι εργαστηρίων και κατασκευών, θα αποδομηθούν χειρωνακτικά, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του ΚΑΣ, προκειμένου να συνεχιστεί η ανασκαφή. Σε ένα τέτοιο κεντρικό σημείο της πόλης δεν αποκλείεται να έχουμε στα κατώτερα στρώματα και αρχαία που να ανάγονται σε παλαιότερες εποχές.
Επιτροπή για το θησαυρό
Τρεις διευθύντριες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας που υπηρετούν στη Μακεδονία όρισε το ΚΑΣ ως μέλη της επιτροπής για την εκτίμηση του θησαυρού που κατασχέθηκε σε χέρια αρχαιοκαπήλων στη Γερακαρού: τη διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου, Πολυξένη Βελένη, την έφορο της ΙΣΤ΄ ΕΠΚΑ, Λίλλιαν Αχειλαρά, και την έφορο της ΙΖ΄ ΕΠΚΑ Αγγελική Κοτταρίδη.
Οι συλλήψεις έγιναν την περασμένη εβδομάδα και η ανακρίτρια αναμένει το πόρισμα της επιτροπής προκειμένου να κάνει τις παραπομπές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι βέβαιο πως οι κατηγορούμενοι θα παραπεμφθούν για κακούργημα, αφού η εμπορική αξία φαίνεται να ξεπερνά κατά πολύ τα 150.000 ευρώ που ορίζει ο νόμος. Το ΚΑΣ όρισε και εκτιμητική επιτροπή (Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, Ολγα Μεντζαφού και Αθανάσιος Σωτηρίου) για την υπόθεση κλοπής του πίνακα του Ρούμπενς «Το κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου».

ΠΗΓΗ

Σε Δ΄ πρόσωπο: Μια αιρετική πρόταση στην έκφραση και σύνταξη του Ελληνικού Λόγου

Σε Δ΄ πρόσωπο

Η θεωρία της συνάρθρωσης των τριών προσώπων

Μια αιρετική πρόταση  στην έκφραση και σύνταξη του Λόγου εισηγείται σε τούτο το άρθρο ο Γιάννης Κωβαίος. Αναφέρει χαρακτηριστικά: “Προτείνουμε, λοιπόν, και θέτουμε υπό προβληματισμό την υιοθέτηση του όρου «Δ΄ πρόσωπο», ώστε να συμπεριλαμβάνουμε σε αυτό, όποτε απαιτείται, και τα 3 συγχρόνως. Καθαρά σημειολογικά, προφανώς, και όχι με επινόηση ενός νέου γραμματικού τύπου στα ρήματα ή στις αντωνυμίες, που να αποδίδει αυτό το συμβατικό πρόσωπο ” και καταλήγει με πραότητα “Προσδοκούμε να προβληματισθείτε πάνω στη θεωρία της συνάρθρωσης των τριών προσώπων και όσοι επιθυμούν να καταθέσουν την άποψή τους σε έναν γόνιμο διάλογο! Δε δογματίζουμε, απλώς εισηγούμαστε μια νέα οπτική στη σημαντική των κύριων όρων της σύνταξης,”

γράφει ο  Γιάννης Β. Κωβαίος

«Εύχομαι να ευτυχήσετε και να σας τα φέρει όλα κατ’ ευχήν η ζωή!».
«Και ερωτώ: Μπορείς να το φτιάξεις ή να έρθει ο μάστορας;».
«Ας υποθέσουμε ότι χάνεστε σ’ ένα δάσος. Ποιος θα αναλάβει τις απαραίτητες δράσεις;».
«Πόσοι από εσάς θα διανυκτερεύσουν εδώ σ’ εμάς;».
«Λες να το ξέρω και να τους το κρύβω;».
«Και καλά εσύ που έφταιξες. Εμείς γιατί να πληρώσουμε, εφόσον ευθύνεται άλλος;».
Τι κοινό παρατηρείτε στις πιο πάνω διατυπώσεις ευθέος λόγου; Πρόκειται για συνήθη καθημερινό λόγο, που σε όλες τις περιπτώσεις του χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα και τα 3 πρόσωπα (ανεξάρτητα από τον αριθμό, ενικό ή πληθυντικό): εγώ, εσύ, αυτός-ή-ό, εμείς, εσείς, αυτοί-ές-ά.
Καμιάς γλώσσας η Γραμματική δεν προβλέπει Δ΄ πρόσωπο και δικαίως. Ωστόσο, η «τεχνική» αυτή τακτοποίηση των προσώπων σε 3 παρουσιάζει, κατά τη γνώμη μου, ένα έλλειμμα: Απομονώνει στη δική του μόνο πρόταση το κάθε πρόσωπο που ενεργεί ή υφίσταται την ενέργεια του ρήματος, αγνοώντας τη συνύπαρξη και των τριών μαζί σε μία ή περισσότερες συνυφασμένες περιόδους! Στα πιο πάνω παραδείγματα, μέσα από τις απλούστατες και πάγκοινες αυτές περιόδους λόγου, αναδεικνύουμε την αβίαστη συνάρθρωση του Α΄, του Β΄ και του Γ΄ προσώπου, αδιακρίτως ενικού ή πληθυντικού, υποκειμένων ή αντικειμένων. Και αυτό, σε μια εποχή κι έναν πολιτισμό που κατηγορούνται αφενός για τη μαζοποίηση στην οποία ωθούν τα άτομα και αφετέρου για το ακριβώς αντίθετο, για τη μοναξιά και την αλλοτρίωση που επιφέρουν, χωρίς κατ’ ανάγκην κάτι τέτοιο να είναι οξύμωρο, όπως μοιάζει, γιατί βέβαια αυτός ο «ανθρώπινος πολτός» αποτελεί παρά φύσιν μάζα μοναχικών ατόμων και όχι κοινότητα προσώπων, όπως θα άξιζε.
Αλλά και ο έντεχνος λόγος αναδεικνύει συχνά το τριαδικό πρόσωπο. Εντελώς ενδεικτικά θυμίζουμε στίχους από το ποίημα «Δουλειά χωρίς ελπίδα» του Άγγλου πρωτοπόρου του Ρομαντισμού και κορυφαίου θρησκευτικού φιλοσόφου Σάμιουελ Τ. Κόλεριτζ: «Μόνος εγώ μέσα σ’ όλα με δίχως δουλειά τριγυρνάω […] Κι όμως γνωρίζω κάτι άγνωστους όχτους που αμάραντα ανθίζουν,/ ξέρω κρυμμένες πηγές που το νέκταρ σε ρυάκια σκορπίζουν./ Για άλλους, αμάραντα, αλίμονο γι’ άλλους αν θέλετε ανθίστε…» (μτφρ. Λάμπρου Πορφύρα). Ο ποιητής επιστρατεύει ταυτόχρονα και τα 3 πρόσωπα, ώστε πολύ συνειδητά να αποκόψει –σύμφωνα με τις αρχές του ρεύματος που υπηρετεί– το Εγώ (Α΄) από τις ομορφιές της φύσης (Γ΄), με τις οποίες (Β΄) διαλέγεται ακριβώς για να τους ζητήσει αυτό, καθώς και από τους συνανθρώπους.
Ας μας συγχωρηθεί εδώ και μια προσωπική ποιητική κατάθεση: «Έφτιαξε το “σε” ο Πλάστης/ απ’ το πλευρό του “αγαπώ”./ Και είδε και εθαύμασε!/ Τολμάς να παρακούσουμε/ και τούτη τη φορά;». Ο Πλάστης, το Εγώ του «αγαπώ», Εσύ που σου απευθύνω το δίλημμα, Εμείς οι δυο…

Προτείνουμε, λοιπόν, και θέτουμε υπό προβληματισμό την υιοθέτηση του όρου «Δ΄ πρόσωπο», ώστε να συμπεριλαμβάνουμε σε αυτό, όποτε απαιτείται, και τα 3 συγχρόνως. Καθαρά σημειολογικά, προφανώς, και όχι με επινόηση ενός νέου γραμματικού τύπου στα ρήματα ή στις αντωνυμίες, που να αποδίδει αυτό το συμβατικό πρόσωπο. Και το κεφαλαίο Δ προσφέρεται ιδανικά σαν τρίγωνο ή πυραμίδα για την ταξινόμηση των προσώπων, όπως έχει συμβεί με το τριαδικόν, το τρισυπόστατον ή το τρισδιάστατον για ανάλογες οντότητες, έννοιες κ.λπ. στις μυθολογίες, φιλοσοφίες και θρησκείες όλων των λαών από τα βάθη των αιώνων:
Το Α΄ ενικό καταλαμβάνει την αριστερή γωνία της βάσης, καθώς είναι «πρώτο» μεταξύ ίσων (αυτού και του Β΄) και οφείλουμε να του υπενθυμίζουμε και να καλλιεργούμε την ιδέα των «πρωτείων» του προς επίρρωση της μοναδικότητάς του και της ατομικής ευθύνης του, χωρίς όμως να το τοποθετούμε στην κορυφή, όπως η ευκλείδεια Γεωμετρία, οπότε θα ενισχύαμε την οίησή του και θα το απεικονίζαμε να θεωρεί «αφ’ υψηλού» τον «σύντροφό» του. Ιδού, μάλιστα, πώς ο Πλάστης στο πιο πάνω ποίημά μου κατέχει αυτονόητα την κορυφή!
Ατομικότητα και ατομική ευθύνη, λοιπόν, πρωτίστως. Γιατί τόσο η Δημοκρατία όσο και η Δικαιοσύνη (μην είναι αυτά τα δύο κορυφαία «Δ» που ενέπνευσαν τη θεωρία μας;) αφορμώνται και εδράζονται στο κάθε πρόσωπο ξεχωριστά. Τα περί «συλλογικής ευθύνης» όζουν φασισμό (και το βίωσε ανατριχιαστικά η ανθρωπότητα με το Ολοκαύτωμα, με τη σφαγή των νηπίων και με άλλες θηριωδίες), ενώ τα περί «μαζικών φορέων», «μαζικού κινήματος», «ισχυρών ή εύθραυστων πλειοψηφιών», «δίκιου του εργάτη (ή του χούλιγκαν ή οποιουδήποτε άλλου), που ισοδυναμεί με το νόμο» κ.τ.ό. απορρέουν εκ του πονηρού, αποβλέποντας να εξαλείψουν μέσα –ας μας επιτραπεί η λέξη– στο «μπούγιο» τον σεβασμό και τον αυτοσεβασμό, τον αυτοέλεγχο, την ευθυκρισία, την επιχειρηματολογία, την παρρησία επίσης, γιατί όχι και την αυταπάρνηση αν χρειαστεί. Εννοείται ότι στη Δημοκρατία «οι πλειοψηφίες κυβερνούν και οι μειοψηφίες ελέγχουν», ωστόσο η ιστορική πείρα διδάσκει και για τα τραγικά λάθη των πλειοψηφιών (βλ. Σικελική καταστροφή, Μικρασιατική, έλευση Εθνικοσοσιαλισμού, πόλεμος Βιετνάμ κ.λπ.) καθώς και για την αφόρητη δεσποτεία τους, συχνά, πάνω στις μειοψηφίες (βλ. εξευτελισμό από τον Οδυσσέα όχι μειονότητας αλλά του ενός, του μοναδικού με παρρησία και δίκιο σε όλο το στρατό των Αχαιών, του Θερσίτη, γενοκτονίες Αρμενίων, Ποντίων, Ασσυρίων στην Τουρκία, των Αλβανόφωνων στη Σρεμπρένιτσα, των Τούτσι στη Ρουάντα, των χριστιανών του Ιράκ και της Κίνας κ.λπ.). Οπότε, από το «Εγώ» άρξασθε!
Απέναντί του το Β΄ ενικό. Μοιράζονται τη βάση της πυραμίδας και συνομιλούν. Είναι δεδομένη, άλλωστε, η εξίσωση «Άνθρωπος ίσον άνθρωπος και συνάνθρωπος». Διαφορετικά, «άνθρωπος μόνος ή θηρίον ή θεός» κατά Αριστοτέλη. Η διαλεκτική των δύο προσώπων πυροδοτεί τον έρωτα και γεννάει ζωή, ένα τρίτο πρόσωπο δηλαδή, στην κορυφή του Δ! Υφαίνει διάλογο με λόγο και αντίλογο, συνεργασία, αλληλεγγύη, σεβασμό, κατανόηση, παραμυθία, που και αυτά παράγουν ή τροφοδοτούν το Γ΄ πρόσωπο. Στην υγιή σχέση, παρατηρεί ο Έριχ Φρομ, επιτυγχάνεται η ανεπανάληπτη εκείνη εξίσωση: Τα 2 πρόσωπα να γίνονται 1, αλλά κατά βάθος να παραμένουν 2! (Σκέφτονται, συναισθάνονται, ενεργούν σαν ένας άνθρωπος, χωρίς όμως ο ένας να «καπελώνει» ή και να «καταβροχθίζει» τον άλλο ως ασθενέστερο). Και η λαϊκή θυμοσοφία το επιβεβαιώνει με τη διαπίστωση: «Χαρά μοιρασμένη, διπλή χαρά. Πόνος μοιρασμένος, μισός πόνος». Ασφαλώς, και ο ανταγωνισμός και ο πόλεμος και, συλλήβδην, κάθε μορφή παραβατικότητας προϋποθέτουν δύο μέρη. Όμως, ο πολιτισμός αγωνιά να εξανθρωπίζει, όχι να εξαγριώνει. Να καταστέλλει τα πρωτόγονα ένστικτα με όλους τους μηχανισμούς κοινωνικοποίησης, άσχετα αν πολλές φορές αυτοί αποτυγχάνουν στο έργο τους. Επομένως, θα ακολουθήσουμε την οδό της Αρετής και θα εμπνεύσουμε στο Εγώ και στο Εσύ να διαλεχθούν στη βάση της ισοτιμίας. Με άλλα λόγια, στη βάση της πυραμίδας.
Οι δύο «σύντροφοι», «συνεταίροι», «συνομιλητές» κ.τ.ό., το Εγώ και το Εσύ, ήδη και μόνο από αυτή τη θέση συνιστούν για τον παρατηρητή τους Γ΄ πρόσωπο, δυικού αριθμού έως την Ελληνιστική εποχή, έπειτα πληθυντικού: Είναι αυτοί, αυτές ή αυτά και, επομένως, συναντιούνται στην κορυφή του Δ και τους αξίζει η κορυφή! Επιπλέον, όπως και πιο πάνω θίξαμε, ενεργώντας συντείνουν συνηθέστατα στην επίτευξη κάποιου κοινού στόχου, λογουχάρη δημιουργούν μια καινούργια ζωή, φέρνουν σε πέρας μια εργασία, αντιμετωπίζουν έναν κίνδυνο, παίζουν ή απολαμβάνουν κάτι, αλλά και λογομαχούν, διαπληκτίζονται, συγκρούονται, κάποτε και μέχρι θανάτου. Δηλαδή, η ενέργεια και των δύο μαζί ως υποκειμένων μεταβαίνει σε κάποιο ή κάποια αντικείμενα (Γ΄ πρόσωπο), ας πούμε εσύ κι εγώ ιδρύουμε μια εταιρεία (μονόπτωτο ρήμα = ένα αντικείμενο: εταιρεία) και παρακαλούμε τον αδελφό σου να μας βοηθήσει (δίπτωτο ρήμα = δύο αντικείμενα: τον αδελφό, να βοηθήσει). Εδώ, μάλιστα, το «εγώ», το «εσύ» και το «αυτός» τα έχει συνδράμει και το Α΄ πληθυντικό πρόσωπο (ιδρύουμε, παρακαλούμε), άρα το «παιχνίδι» του Δ΄ προσώπου –σε μια τόσο απλή περίοδο– έχει ανοίξει ακόμη περισσότερο! Πέρα, πάντως, από την ύπαρξη του ή των αντικειμένων, σε Γ΄ πρόσωπο μπορεί να συνυπάρξει κι ένα τρίτο ή περισσότερα υποκείμενα: Εγώ, εσύ και ο αδελφός σου θα ιδρύσουμε μια εταιρεία. Το Δ΄ και πάλι εν πλήρει δράσει!
Όσο για τον πληθυντικό, ισχύουν περίπου τα ίδια, αλλά με προστιθέμενη αξία τη δυναμική της ομάδας. Το Α΄ πληθυντικό, τοποθετούμενο στην αριστερή γωνία της πυραμίδας, διαλέγεται και αυτό με το Β΄ πληθυντικό στη δεξιά, σε μια αρμονική επικοινωνία και συνεργασία συνόλων που αντιλαμβάνονται την αξία της αλληλοκατανόησης: Εμείς κι Εσείς θα συνεννοηθούμε, θα συνδιαλλαγούμε, θα συμπορευθούμε. Θα βρούμε, λοιπόν, αυτά που μας ενώνουν και όχι αυτά που μας χωρίζουν (ταυτόχρονα, αντικείμενα του θα βρούμε αλλά και υποκείμενα του μας ενώνουν και του μας χωρίζουν σε Γ΄, φυσικά, πρόσωπο). Πόσο γοητευτικό και παρήγορο ακούγεται να χτίζουν γέφυρες και να συμφιλιώνονται δύο λαοί, δύο κόμματα, οι ηγεσίες και οι πιστοί δύο θρησκειών ή Εκκλησιών, οι οπαδοί δύο ομάδων, οι εργοδότες με τους εργαζομένους, οι γενιές, τα φύλα! Να συναντιούνται και να παράγουν, όπως και τα δύο άτομα, τρίτα πρόσωπα (ως αντικείμενα) ή να συνεπικουρούνται σε κάτι αγαθό από τρίτα πρόσωπα (ως υποκείμενα). Πόσο πολύτιμο για την ανθρωπότητα των ανταγωνισμών, της μισαλλοδοξίας και των συγκρούσεων προβάλλει το Δ΄ πρόσωπο! Αυταπάτη αλλά και αυτοΐαση!
Βέβαια, και στον πληθυντικό ελλοχεύει –και, μάλιστα, καταλυτικότερα λόγω του πλήθους ένθεν και ένθεν και της δυναμικής του– ο κίνδυνος της κακοποιού δράσης του Δ΄ προσώπου. Ωστόσο, σε κάτι εμείς οι Οθωμανοί κι εσείς οι Αιγύπτιοι θα συντρίψουμε εκείνο εκεί το «αλωνάκι» ή εμείς οι Αμερικανοί και εσείς οι «πρόθυμοι» της Ευρώπης θα προλάβουμε να μη χρησιμοποιήσουν τα υποτιθέμενα όπλα μαζικής καταστροφής οι αδίστακτοι Ιρακινοί, Ιρανοί κ.λπ., σε κάτι τέτοια οι ανθρωπιστές αντιτείνουμε ένα ιδιαζόντως υψηλόφρον Δ΄ πρόσωπο: «Αλλά, Θεά, δεν ημπορώ ν’ ακούσω τη φωνή σου,/ κι ευθύς εγώ τ’ ελληνικού κόσμου να τη χαρίσω;/ Δόξα ’χ’ η μαύρη πέτρα του και το ξερό χορτάρι.» (Στη θέση του «ελληνικού», ελεύθερος είναι ο καθένας να ορίσει όποιον «κόσμο» κρίνει καταλληλότερο, απλώς υπενθυμίζουμε ότι το Θαύμα του Μεσολογγίου συνήγειρε τότε –και ες αεί– σύσσωμη τη σκεπτόμενη και φιλελεύθερη ανθρωπότητα!).
Τα ίδια ισχύουν, φυσικά, και σε συνδυασμούς προσώπων από ενικό και πληθυντικό, αρκεί να χρησιμοποιούνται τα 3 πρόσωπα (βλ. παραλλαγές στα εισαγωγικά παραδείγματα 1, 3, 5, 6 καθώς και στον Κόλεριτζ). Σε τελευταία ανάλυση, η εκεχειρία στην περίφημη διαμάχη ενός ολόκληρου αιώνα μεταξύ Ψυχολογίας, που προέτασσε το Άτομο έναντι της Κοινωνίας, και Κοινωνιολογίας, που έδινε προτεραιότητα στην Κοινωνία έναντι του Ατόμου, διαμάχη η οποία έληξε αισίως με… ισόπαλο και αυτονόητο αποτέλεσμα, δηλαδή με κοινή παραδοχή ότι Άτομο και Κοινωνία βρίσκονται σε διαρκή α λ λ η λ ε π ί δ ρ α σ η, η εκεχειρία αυτή συνάρθρωσε είτε το Εγώ (Α΄ ενικό) είτε το Εσύ (Β΄ ενικό) με την Κοινωνία (που δεν μπορεί να νοηθεί διαφορετικά παρά σε Γ΄ πληθυντικό ως αποτελούμενη από πλήθος ατόμων). Συνεπώς, και καταστατικά προβλέπεται –αν όχι επιβάλλεται– στη σχέση του καθενός μας με την Κοινωνία η διαπλοκή των δύο αριθμών. Και αυτή, ωστόσο, σταθερά λειτουργεί σε Δ΄ πρόσωπο, αφού το κάθε Εγώ έχει απέναντί του τα Εσείς και όλα μαζί συναπαρτίζουν την κοινότητα και ανατροφοδοτούνται αενάως από εκείνη.
Προλαμβάνοντας, πάντως, πιθανές ενστάσεις του τύπου «και γιατί να αποδίδουμε μαζί τα 3 πρόσωπα και όχι, κατ’ αρχάς, τα 2 –ας πούμε το Α΄ μαζί με το Γ΄;» προσχωρούμε ασμένως σε ένα τέτοιο αίτημα. Απλώς παραπέμπουμε και πάλι στο τρίγωνο του Δ, υποδεικνύοντας στον χρήστη του λόγου που θέλει να απεικονίσει μαζί 2 από τα 3 πρόσωπα να το πράξει με τα γράμματά τους, όπως κάνουμε δηλαδή για να ονομάσουμε τις πλευρές κάθε τριγώνου. Πιο σχολαστικά, μάλιστα, μπορούμε να προσδιορίζουμε ακόμη και τη «φορά» της εκάστοτε συνάρθρωσης: Α΄Β΄, Α΄Γ΄, ´ô, Β΄Α΄, Γ΄Α΄, ô´, ανάλογα με το ποιο από τα δύο εκκινεί κάθε φορά τη δράση, ποιο έχει την «πρωτοβουλία».

*

Με όσα «αιρετικά» αναπτύξαμε πιο πάνω, δε γνωρίζουμε πόσο πειστικοί σταθήκαμε, αν δηλαδή παρωθήσουμε κάποιους σε μια διαδικασία αναστοχασμού πάνω στην ιδέα ή αν αυτή τύχει μιας αβασάνιστης ή και με θυμηδία απόρριψης. Θα ελπίσουμε το πρώτο, ώστε να βρούμε συνομιλητές, που θα θελήσουν να εκφράσουν τις απορίες, τις ενστάσεις ή και τα συμπληρωματικά επιχειρήματά τους για τη βελτίωση του προσχεδίου αυτού, όπως ήδη, μάλιστα, μάλιστα, έχουν πράξει εκλεκτοί φίλοι και συνάδελφοι, που τους κατέστησα κοινωνούς της θεωρίας πριν από τη δημοσίευση και στους οποίους είμαι ευγνώμων.
Ή, για να το πούμε σε Δ΄ πρόσωπο: Προσδοκούμε να προβληματισθείτε πάνω στη θεωρία της συνάρθρωσης των τριών προσώπων και όσοι επιθυμούν να καταθέσουν την άποψή τους σε έναν γόνιμο διάλογο! Δε δογματίζουμε, απλώς εισηγούμαστε μια νέα οπτική στη σημαντική των κύριων όρων της σύνταξης, όπως συνήθιζε ανέκαθεν αυτός ο ανήσυχος λαός να πράττει κατά την ακμαία πορεία της Γλώσσας του μέχρι την Ελληνιστική Κοινή, εμπλουτίζοντάς την με ουδέτερο γένος, με δυικό αριθμό, με νέες εγκλίσεις. Αυτός ο ανήσυχος, ρέκτης και απαιτητικός λαός, που γνωρίζει πολύ καλά ότι τα εργαλεία ουδέποτε απλουστεύονται, αντίθετα γίνονται πιο πολύπλοκα με τον καιρό, δηλαδή βελτιώνονται!

Από τη ΝΕΑ ΕΥΘΥΝΗ, τχ. 6, Ιούλιος-Αύγουστος 2011 

ΠΗΓΗ

 

ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ: Ο Αλέξανδρος κατακτά το Λούβρο

Μαρία Θερμού
Ολόκληρη η αρχαία μακεδονική ιστορία με έμφαση στην εποχή του μεγάλου στρατηλάτη στο γαλλικό μουσείο

Οσο ο Αλέξανδρος βρισκόταν εν ζωή, η Δύση ήταν άγνωστη γι΄ αυτόν. Η μαγεία, τα πλούτη, οι μύθοι από την Ανατολή έρχονταν από εκεί απ΄ όπου είχε έρθει και όλος ο πολιτισμός. Αδιάφορος λοιπόν ο λόγος να βαδίσει προς δυσμάς, το ακριβώς αντίθετο που καλείται να πράξει σήμερα επιχειρώντας μία νέα κατάκτηση:
αυτή τού Λούβρου, το οποίο έχει αναλάβει να φιλοξενήσει από τις 13 Οκτωβρίου τον μακεδόνα στρατηλάτη και όλη τη γενιά του. Αρχίζοντας από τους πρώτους αιώνες διαμόρφωσης του μετέπειτα μακεδονικού βασιλείου, από τον 15ο αι. π.Χ. δηλαδή, για να φθάσει ως τη Ρωμαϊκή εποχή, όταν πλέον έχει καταλυθεί ως κράτος, επιδρά όμως ποικιλοτρόπως στον ρωμαϊκό πολιτισμό.
Πρόκειται για μια κληρονομιά άγνωστη και όχι μόνον για το ευρύ κοινό, αφού οι σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στη Μακεδονία είναι προϊόν μόλις των τελευταίων 30 χρόνων. Σε μια ιδιαίτερα καλή στιγμή έρχεται επομένως η έκθεση του Λούβρου, η πρώτη η οποία γίνεται επί γαλλικού εδάφους για την ιστορία και την αρχαιολογία του βορειοελλαδικού χώρου.
Στην αίθουσα «Ναπολέων», που είναι η κεντρική των περιοδικών εκθέσεων του μουσείου, σε 1.100 τ.μ., αρχαιολόγοι, συντηρητές και αρχιτέκτονες βρίσκονται ήδη στο τελευταίο στάδιο της προετοιμασίας της έκθεσης «Αρχαία Μακεδονία: στο βασίλειο του Μεγάλου Αλεξάνδρου». Τα πολύτιμα χρυσά μακεδονικά στεφάνια, τα κοσμήματα, οι λάρνακες, τα γλυπτά, τα ειδώλια αλλά και τα όπλα, τα εργαλεία, τα αντικείμενα της καθημερινότητας, όπως αίφνης τα σκεύη ή τα σύνεργα καλλωπισμού, παίρνουν τη θέση τους ταξινομημένα σε θεματικές ενότητες.
Στα 668 ανέρχονται αυτά τα αντικείμενα με προέλευση τα μεγάλα κέντρα του μακεδονικού βασιλείου, τις Αιγές, την Πέλλα, το Δίον, αλλά και πόλεις, οικισμούς και νεκροταφεία όλης της Μακεδονίας, ενώ ορισμένα παρουσιάζονται για πρώτη φορά, αφού αποτελούν ευρήματα πρόσφατων αρχαιολογικών ερευνών. Δίπλα τους παρουσιάζονται επίσης για πρώτη φορά και μακεδονικές αρχαιότητες που βρίσκονται στο Λούβρο, έτσι ώστε ο αριθμός των εκθεμάτων να αγγίζει τα χίλια! Δύο χρόνια προετοιμασίας και πολύ περισσότερα συζητήσεων της γαλλικής πλευράς μέσω της επιμελήτριας του Λούβρου κυρίας Σοφί Ντεκάν και της ελληνικής με επικεφαλής τη διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης κυρία Τζένη Βελένη κατέληξαν σε αυτό το εντυπωσιακό σύνολο.

Από τις Αιγές ως την Ρax Romana
Στην αρχή της έκθεσης ο επισκέπτης καλείται να ανακαλύψει την αρχαία Μακεδονία, όπως αναδείχθηκε μέσα από τις έρευνες των πρωτοπόρων Εζέ και Ντομέ στη Βεργίνα και στην Πύδνα (1861) και εν συνεχεία από τις ανασκαφές στις πρωτεύουσες των Μακεδόνων Αιγές, Πέλλα, Δίον. Ακολουθούν οι πρώτοι αιώνες διαμόρφωσης του βασιλείου, από τον 15ο ως τον 6ο αι. π.Χ., καθώς και η ανάδειξη των αποικιών που ιδρύθηκαν από ισχυρές πόλεις της Νότιας Ελλάδας (όπως η Ερέτρια, η Χαλκίδα, η Ανδρος και η Κόρινθος).
Στη συνέχεια αναδύεται το βασίλειο της Μακεδονίας από τον Αλέξανδρο Α΄ ως τον Μέγα Αλέξανδρο (5ος4ος αι. π.Χ.). Η γεωγραφική επέκταση, οι καινοτομίες που εισήγαγε ο Φίλιππος Β΄ ως προς την οργάνωση των πόλεων και του μακεδονικού στρατού, οι οικονομικές δομές που στήριξαν και ενίσχυσαν την οργάνωση του βασιλείου και την εκστρατεία του Αλεξάνδρου Γ΄ παρουσιάζονται εδώ. «Στόχος είναι να διαγραφεί ανάγλυφα η εντυπωσιακή πολιτική, στρατιωτική και οικονομική άνοδος των Μακεδόνων και οι συνέπειές της σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο» σημειώνει η κυρία Βελένη.
Η μεγάλη ακμή της Ελληνιστικής εποχής (3ος- 2ος αι. π.Χ.) αποτελεί ιδιαίτερη ενότητα, ενώ έμφαση δίνεται επίσης στο ζήτημα της εισροής πλούτου από την Ανατολή προς τη Μακεδονία. Ακολουθεί η παρουσίαση της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Σπουδαίοι ζωγράφοι όπως ο Απελλής και ο Ζεύξις που έζησαν και εργάστηκαν στην αυλή των μακεδόνων βασιλέων προβάλλονται στη συνέχεια, καθώς και η ρωμαϊκή κυριαρχία στη Μακεδονία, η οποία με την επιβολή της Ρax Romana θα περάσει περίοδο σταθερότητας και ευημερίας. Και η έκθεση κλείνει με τον ίδιο τον Αλέξανδρο και τη δημιουργία του μύθου του.

Εμφαση στην Αρχαϊκή και κλασική εποχή
Θα πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι από τις θεματικές ενότητες και από τον τίτλο της έκθεσης απουσιάζει η σύνδεση με τη Νότια Ελλάδα, αν και όπως λέει η κυρία Μαρία Ακαμάτη, προϊσταμένη της Εφορείας Πέλλας, «αυτό είναι δική μας υποχρέωση,των αρχαιολόγων,να αναπτύξουμε τα εκθέματα έτσιώστε να επιτυγχάνεται ο συσχετισμός». Προσθέτει μάλιστα ότι δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην Αρχαϊκή και στην Κλασική εποχή, καθώς «έχουν προκύψει πολλά νέα ευρήματα που φανερώνουν μια φοβερή δυναμική στην περίοδο πριν από τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο, αλλά δείχνουν και τη συνέχεια της Ιστορίας».
Ενα ακόμη άγνωστο για το ευρύ κοινό στοιχείο της έκθεσης είναι η μυκηναϊκή παρουσία στη Μακεδονία και ιδιαίτερα στην περιοχή της Αιανής. «Μην ξεχνάμε ότι στην Αιανή έχει βρεθεί το πρωιμότερο γραπτό εύρημα του μακεδονικού χώρου, τρία σύμβολα συγκεκριμένα, στο στόμιο ενός πιθαριού,που ανήκουν στη Γραμμική Α ή Γραμμική Β΄ γραφή» , όπως λέει η κυρία Γεωργία Μεντεσίδη-Καραμήτρου, προϊσταμένη της Λ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων. Τεράστιος κατάλογος 800 σελίδων με τη συμμετοχή 70 ελλήνων και γάλλων επιστημόνων συνοδεύει εξάλλου την έκθεση, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διοργανωθούν παράλληλες εκδηλώσεις με εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις, προβολή ταινιών και διεθνές συνέδριο (2- 4 Δεκεμβρίου) με θέμα τη Μακεδονία. Το κόστος των περίπου 2 εκατ. ευρώ καλύπτεται από τους Γάλλους με τη γενναία χορηγία του ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος». Ως αντίδωρο, τέλος, το Λούβρο υπόσχεται να στείλει το 2012 στη Θεσσαλονίκη, με την ευκαιρία του εορτασμού των 100 χρόνων από την απελευθέρωσή της, έργα των συλλογών του.

AΠΟ ΤΙΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΣΤΟ ΦΩΣ
Αρχιτεκτονικά μέλη,γλυπτά και επιγραφές που βρίσκονται τα μισά στη Θεσσαλονίκη και τα άλλα μισά στο Λούβρο.Ταφικά σύνολα που διαμοιράστηκαν μεταξύ των δύο χωρών και έκτοτε δεν επανενώθηκαν.Παράξενες ιστορίες που κινούνται στα όρια της νομιμότητας με τα ισχύοντα σήμερα στη διακίνηση των πολιτιστικών θησαυρών.Ολα αυτά έρχονται ευρύτερα στο φως με την απόφαση του Λούβρου να βγάλει από τις αποθήκες του αρχαιότητες που είχε ανασκάψει στην περιοχή γύρω από τη Θεσσαλονίκη ο Στρατός της Ανατολής (Αrm e d΄ Οrient) κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.Ουδέποτε ζητήθηκε η επιστροφή τους από τη Γαλλία,αλλά τουλάχιστον τώρα δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα να παρουσιαστούν ενωμένα.
Αντιθέτως,αίτημα προς το Λούβρο επιστροφής των τεσσάρων αμφίπλευρων αγαλμάτων της Ρωμαϊκής εποχής,των «Μαγεμένων» όπως αποκαλούνται,της Θεσσαλονίκης έχει ήδη διατυπωθεί συναντώντας την άρνηση.Τα γλυπτά του 2ου αι. μ.Χ.αποκολλήθηκαν από τη θέση τους στη Στοά της Αγοράς το 1864 από τον γάλλο επιγραφολόγο Εμμανουέλ Μίλερ, ο οποίος χρειάστηκε να πάρει άδεια από τον σουλτάνο για αυτήν του την πράξη.Αλλωστε και οι άνθρωποι «είναι έξαλλοι που θα πάρω τα αγάλματα», όπως σημείωνε ο ίδιος.Το σύνολο πάντως θα παρουσιαστεί τώρα στην έκθεση για την αρχαία Μακεδονία,ενώ η Θεσσαλονίκη μπορεί να ελπίζει σε αντίγραφα των αγαλμάτων- κατόπιν ειδικής συμφωνίας με το Λούβρο και με μεγάλο κόστος.
ΒΗΜΑ

Γλωσσικές παραχαράξεις.

Η «Μακεδονική» των Σκοπίων και τα περί σλαβομακεδονικής μειονότητας.

γράφει ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης

Είναι αληθινά άξιο περιεργείας (και μελέτης) πώς μια τόσο μικρή χώρα, τα Σκόπια, μπορεί να έχει τόσο μεγάλες φιλοδοξίες (και απαιτήσεις) αλλά και τόσο μικρή επαφή με την πραγματικότητα. Επειδή μάλιστα τις τελευταίες εβδομάδες στην (έξωθεν υπαγορευόμενη) πολιτική των Σκοπίων «παίζει» και το θέμα της γλώσσας, της (ψευδώνυμης) «μακεδονικής» γλώσσας των Σκοπίων και της (επινοηθείσης) «μειονότητας» που μιλάει δήθεν επίσης τη «Μακεδονική» των Σκοπίων, αξίζει να πούμε τα πράγματα με το «επιστημονικό» όνομά τους, όπως το έχουμε ήδη κάνει από το 1992 με τον συλλογικό τόμο που εκδώσαμε με τίτλο «Η γλώσσα τής Μακεδονίας: Η αρχαία Μακεδονική και η ψευδώνυμη γλώσσα των Σκοπίων» (Ας σημειωθεί ότι η Ελληνική Πολιτεία δεν έστερξε ποτέ – μολονότι ζητήθηκε – να προβεί σε έκδοση του βιβλίου στην αγγλική γλώσσα, ώστε να γίνουν ευρύτερα γνωστές οι ελληνικές επιστημονικές θέσεις επί του θέματος.)
Οσο ενδιαφέρει το θέμα μας και για να καταλάβει ο αναγνώστης τι πράγματι συμβαίνει, εξηγούμε ότι έχουμε τρεις γλώσσες που είτε διαφέρουν τελείως μεταξύ τους (η Ελληνική τής Μακεδονίας από τη σερβοβουλγαρική γλώσσα των Σκοπίων καθώς και από τη βουλγαρικής προελεύσεως διάλεκτο που είναι γνωστή ως Σλαβομακεδόνικα) είτε διαφέρουν μερικώς (η Σερβοβουλγαρική των Σκοπίων από το βουλγαρικό ιδίωμα που μιλήθηκε – σε περιορισμένη έκταση – σε συνοριακές περιοχές τής Ελλάδος από έλληνες ομιλητές, οι οποίοι μαζί με την Ελληνική γνώριζαν – οι μεγαλύτερες ηλικίες – και τα λεγόμενα Σλαβομακεδόνικα).

* Η Ελληνική τής Μακεδονίας

Είναι η κατ’ εξοχήν Μακεδονική, δηλαδή η Ελληνική που μιλούσαν οι Έλληνες της Μακεδονίας από την αρχαιότητα και – στην εξέλιξή της – μέχρι σήμερα. Πρόκειται για τη γλώσσα τού Φιλίππου, τού Μεγάλου Αλεξάνδρου και των άλλων Ελλήνων τής αρχαίας Μακεδονίας, για μια αρχαία δηλαδή ελληνική διάλεκτο δωρικού περισσότερο χαρακτήρα, που χρησιμοποιήθηκε κυρίως στον προφορικό λόγο, αφού στον γραπτό λόγο και στον επίσημο προφορικό λόγο υιοθετήθηκε νωρίς, για πολιτικούς λόγους, η αττική διάλεκτος στην οποία σώζονται χιλιάδες επιγραφών από τη Μακεδονία.

* Η Σερβοβουλγαρική των Σκοπίων

Είναι η πρόσφατη – μέσα τού 20ού αιώνα – γλώσσα τού κράτους των Σκοπίων (το οποίο ιδρύθηκε, ως γνωστόν, επί Τίτο το 1944). Πρόκειται για μία βουλγαρική γλώσσα (ο αρχικός πληθυσμός τής περιοχής ήταν βουλγαρικός και πάντοτε οι Βούλγαροι διεκδικούσαν αυτή την περιοχή που θεωρούσαν δική τους – άλλωστε οι κάτοικοι της περιοχής ονομάζονταν Bugari «Βούλγαροι»!). Η γλώσσα αυτή, με τεχνητό καθαρώς τρόπο, από ομάδα γλωσσολόγων που συγκροτήθηκε επί τούτω «εκσερβίστηκε» (!), εισήχθησαν δηλαδή σε αυτήν λεξιλόγιο και γραμματικά στοιχεία από τις γύρω περιοχές που μιλούσαν Σερβικά, ώστε να μειωθεί ο βουλγαρικός γλωσσικός χαρακτήρας της και να αποκτήσει σερβική γλωσσική μορφή, που ήταν απαίτηση της Ενωμένης Σερβίας του Τίτο, της Γιουγκοσλαβικής δηλαδή Δημοκρατίας. Άρα, η γλώσσα των Σκοπίων είναι μια σερβοβουλγαρική γλώσσα, μια τεχνητά εκσερβισμένη Βουλγαρική, που επιβλήθηκε ως επίσημη γλώσσα για προφανείς λόγους και που οι Βούλγαροι την ονόμασαν «κολισεφσκική» γλώσσα (ως επινόηση και εκτέλεση τού σκοπιανού πολιτικού Κολισέφσκι!). Από μόνοι τους οι Σκοπιανοί έδωσαν σε αυτή τη γλώσσα, τη Σερβοβουλγαρική, την παραπλανητική και ψευδώνυμη ονομασία «Μακεδονική» (!), ώστε να αποφύγουν τις βουλγαρικές διεκδικήσεις και να αποκρύψουν μαζί τη βουλγαρική προέλευση της γλώσσας τους. Περαιτέρω, για να ιδιοποιηθούν με τον τρόπο αυτόν μιαν ονομασία (Μακεδονική) που τους προσέδιδε κύρος και ιστορικό βάθος (μέσω τής πλαστής ταύτισής τους με το ένδοξο και παγκοσμίως γνωστό όνομα της Μακεδονίας του Μ. Αλεξάνδρου) και, τέλος, – επειδή το θράσος τους δεν έχει όρια… (ας θυμηθούμε το αεροδρόμιο «Μ. Αλέξανδρος» των Σκοπίων (!) και τους σκοπιανούς στρατιώτες με αρχαιοελληνική ενδυμασία και σάρισα (!) που υποδέχτηκαν στα Σκόπια τον αρχηγό τής φυλής των Χούνζα στο Πακιστάν ως απογόνους τού Μ. Αλεξάνδρου (!) – για να προβούν σε πιθανές διεκδικήσεις οψέποτε θα δινόταν ευκαιρία αλλαγής των συνόρων στα Βαλκάνια. Με την ανοχή και την αβελτηρία τής επίσημης Ελληνικής Πολιτείας (μην ξεχνάμε ότι στις δεκαετίες ’70 και ’80 εθεωρείτο «εθνικιστικό» να μιλάς για τις παραχαράξεις των Σκοπιανών, στην εποχή δε του Τίτο, για άλλους λόγους η αναφορά σε τέτοια θέματα εθεωρείτο ταμπού!) η ονομασία «Μακεδονία» για τα Σκόπια και «μακεδονική γλώσσα» για τη Σερβοβουλγαρική των Σκοπίων διαδόθηκαν ευρύτερα και σχεδόν καθιερώθηκαν διεθνώς, δίνοντας έτσι το μοναδικό επιχείρημα που, με κάποια δόση αληθείας, υπερχρησιμοποιούν οι Σκοπιανοί.

* Τα Σλαβομακεδόνικα

Είναι μια διάλεκτος ελάχιστων ελληνοβουλγαρικών συνοριακών περιοχών, όπου ένας μικρός αριθμός Ελλήνων παράλληλα με την Ελληνική γνώριζαν (οι παλαιότεροι) και μια βουλγαρικής προελεύσεως διάλεκτο, όπως συμβαίνει ανέκαθεν και παγκοσμίως με μερικές συνοριακές ομάδες τού πληθυσμού πλείστων χωρών. Ας σημειωθεί ότι λόγω τού δίγλωσσου χαρακτήρα των ομιλητών και λόγω τής διαφορετικής βουλγαρικής διαλεκτικής προέλευσής της και, βεβαίως, λόγω τού ότι αυτή η (αποκλειστικά προφορική) διάλεκτος δεν εκσερβίστηκε, όπως η Βουλγαρική των Σκοπίων, τα Σλαβομακεδόνικα δεν ταυτίζονται με τη Σερβοβουλγαρική των Σκοπίων. Τα Σκόπια, βεβαίως, με (αμερικανικής εμπνεύσεως;) Γκρουεφσκική επινόηση άρχισαν πρόσφατα να προκαλούν, ισχυριζόμενα ότι τα Σλαβομακεδόνικα είναι η ίδια δήθεν γλώσσα με την ψευδώνυμη «Μακεδονική» των Σκοπίων και άρα στην Ελλάδα υπάρχει λόγω της γλώσσας σκοπιανή μειονότητα, που πρέπει να αναγνωρίσει η Ελλάδα!.. Πρόκειται για παρανοϊκή σύλληψη, που προσφέρεται για ευφάνταστη θεατρική παράσταση με πιθανό τίτλο «Από τον Κολισέφσκι στον Γκρούεφσκι»!

* Οι τρεις γλωσσικές παραχαράξεις

Από τη σύντομη αυτή προσέγγιση ενός πολύ μεγάλου στη σημασία του θέματος με ποικίλες προεκτάσεις (εθνικές, πολιτικές, ιστορικές, πολιτισμικές κ.ά.) φαίνονται, νομίζω, οι γλωσσικές παραχαράξεις που έχουν διαπραχθεί από πολιτικά, κυρίως, πρόσωπα μιας μικρής χώρας που δεν τη χωρίζει, στην πραγματικότητα, τίποτε από την Ελλάδα. Πρώτη γλωσσική παραχάραξη είναι εκείνη τού ονόματος των Σκοπίων, που ανεχτήκαμε – είναι αλήθεια και είναι δική μας ασυγχώρητη ιστορική ευθύνη – να ονομασθεί Μακεδονία ό,τι προηγουμένως αποκαλείτο «περιοχή τού Βαρδάρη» (Vardarska Banovina). Δεύτερη γλωσσική παραχάραξη της Βουλγαρικής ή Σερβοβουλγαρικής γλώσσας των Σκοπίων ως Μακεδονικής (με προφανείς συνειρμικές συνδέσεις και σκόπιμες συγχύσεις με την Ελληνική τής Μακεδονίας). Τρίτη γλωσσική παραχάραξη – εξίσου απύθμενης θρασύτητας – είναι η προσπάθεια δημιουργίας σλαβομακεδονικής μειονότητας στην Ελλάδα με βάση τη δήθεν ταυτότητα της γλώσσας μικρής ομάδας Ελλήνων με την ψευδώνυμη Μακεδονική των Σκοπίων και το ψευδεπίγραφο Μακεδονικό κράτος των Σκοπίων.

Η όλη υπόθεση θα ήταν για γέλια, αν είχαμε μόνο δείξει εγκαίρως στη διεθνή Κοινότητα πόσο γελοία είναι. Τώρα έχει γίνει και προκλητική και ίσως έξωθεν πολλαπλώς εκμεταλλεύσιμη καθ’ εαυτήν και στις προεκτάσεις της.

1. Γ. Μπαμπινιώτη (επιστημ. εκδ.): Η γλώσσα τής Μακεδoνίας. Η αρχαία Μακεδoνική και η ψευδώνυμη γλώσσα των Σκoπίων. (Αθήνα, 1992: Ολκός), 276 σελ. [Περιλαμβάνει μελέτες των: Γ. Μπαμπινιώτη, Γ. Χατζιδάκι, Ν. Π. Ανδριώτη, Μ. Σακελλαρίου, Ι. Καλλέρη, Α. Ι. Θαβώρη, Γ. Ντελόπουλου, Α. Παναγιώτου.]
2. Γ. Μπαμπινιώτη: Η θέση τής Μακεδoνικής στις αρχαίες ελληνικές διαλέκτoυς. Περιοδικό Γλωσσoλoγία 7-8 (1989), σ. 53-69.
3. Ο μεγάλος ιταλός ινδοευρωπαϊστής γλωσσολόγος Vittore Pisani (Il Macedonico, περιοδικό Paideia 12, 1957, σ. 250) γράφει «πράγματι ο όρος μακεδονική γλώσσα [εννοεί τη γλώσσα των Σκοπίων] είναι προϊόν πολιτικής ουσιαστικά προέλευσης». Ο δε ειδικός σλαβιστής γλωσσολόγος, ο Γάλλος Αndrι Vaillant (Le probleme du Slave Macidonien περιοδικό Bulletin de la Sociitι de Linguistique de Paris 39, 1938, σ. 205), είναι αυτός που τονίζει ότι «το όνομα Bulgari είναι στην πραγματικότητα η εθνική ονομασία των Σλάβων τής Μακεδονίας, πράγμα που δείχνει πως (οι Σλάβοι τής περιοχής αυτής) υιοθέτησαν το όνομα Βούλγαροι που τους έδωσαν οι Σέρβοι».
4. Ο γερμανός γλωσσολόγος Heinz Wendt, (Sprachen 1961, σ. 285, λ. Slawische Sprachen), μιλώντας για τις σλαβικές γλώσσες, λέει: «Αν κατατάξει κανείς τις σλαβικές γλώσσες με βάση τη σημερινή τους δομή, πρέπει να θεωρήσει τη Βουλγαρική και τη Μακεδονική, [εννοεί τη γλώσσα των Σκοπίων] λόγω των εξεχουσών δομικών ιδιαιτεροτήτων τους, ως αυτοτελή ομάδα και να την αντιπαραθέσει προς όλες τις άλλες σλαβικές γλώσσες».

Ο κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής της Γλωσσολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τ. πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

πηγή: www.tovima.gr

13ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης – Εικόνες του 21ου Αιώνα.

11-20 Μαρτίου 2011

                          ΛΙΣΤΑ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

• ΑΤΕΛΕΙΩΤΗ ΘΛΙΨΗ, Η ΖΩΗ ΜΕΤΑ ΤΗ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΔΙΚΗ/UNE PEINE INFINIE, HISTOIRE D'UN CONDAMNE A MORT/EVERLASTING SORROW, LIFE AFTER THE DEATH PENALTY, David ANDRE, France, 81’, 2010
• ΑΞΙΖΑ 50 ΠΡΟΒΑΤΑ/JAG VAR VARD 50 LAMM/I WAS WORTH 50 SHEEP, Nima SARVESTANI, Sweden, 72’, 2010
• KHAIMA, Athanasios KARANIKOLAS, Germany, Greece, 80’, 2010
• ΟΙ ΝΕΑΡΟΙ ΧΟΡΕΥΤΕΣ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ/THE DANCING BOYS OF AFGHANISTAN/ THE DANCING BOYS OF AFGHANISTAN, Jamie DORAN, United Kingdom, 52’, 2010
• ΧΩΡΙΣ ΠΑΤΡΙΔΑ/ SIN PAIS/ WITHOUT COUNTRY, Theo RIGBY, USA, Guatemala, 20’, 2010
• WELCOME TO EUROPE, Stelios KOULOGLOU, Greece, 10’, 2011
• THE PALACE, Ioannis ROUMELIOTIS, Greece, Germany, 80’, 2010
• ΔΕ ΣΟΥ ΑΡΕΣΕΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ - 4 ΜΕΡΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΓΚΟΥΑΝΤΑΝΑΜΟ/YOU DON'T LIKE THE TRUTH - 4 DAYS INSIDE GUANTANAMO/YOU DON'T LIKE THE TRUTH - 4 DAYS INSIDE GUANTANAMO, Luc COTE, Patricio HENRIQUEZ, Canada, 99’, 2010
• ΕΝΑ ΣΥΝΟΡΟ, ΟΛΑ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ/UNA FRONTERA, TODAS LAS FRONTERAS/ONE FRONTIER, ALL FRONTIERS, David PABLOS, Mexico, Brazil, Argentina, 55’, 2010

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

• ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΗΜΟ (ΕΛΕΓΕΙΑ ΤΗΣ ΒΡΑΔΥΤΗΤΑΣ)/ LETTERS FROM THE DESERT (EULOGY TO SLOWNESS)/LETTERS FROM THE DESERT (EULOGY TO SLOWNESS), Michela OCCHIPINTI, Italy, 88’, 2010
• Ο ΧΩΡΙΚΟΣ ΚΙ Ο ΚΛΗΡΙΚΟΣ/THE PEASANT AND THE PRIEST/THE PEASANT AND THE PRIEST, Esther PODEMSKI, Italy, USA, 47’, 2010
• ΤΑ ΡΟΖ ΣΑΡΙ/PINK SARIS/PINK SARIS, Kim LONGINOTTO, United Kingdom, India, 96’, 2010
• ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ/SCOALA NOASTRA/OUR SCHOOL, Miruna COCA-COZMA, Mona NICOARA,USA, Switzerland, 95’, 2011
• ΓΚΟΥΑΝΙΑΠΕ ΣΟΥΡ/GUANAPE SUR/GUANAPE SUR, Janos RICHTER, Italy, 24’, 2010
• ΝΑΠΟΛΗ ΝΑΠΟΛΗ ΝΑΠΟΛΗ/NAPOLI NAPOLI NAPOLI/NAPOLI NAPOLI NAPOLI, Abel FERRARA, Italy, 102, 2009
• THE GREEK CRISIS EXPLAINED, NOMINT, Greece, 3’, 2010
• ΟΙ ΝΥΜΦΕΣ ΤΟΥ HINDU KUSH/ THE NYMPHS OF HINDU KUSH, Anneta PAPATHANASIOU, Greece, 80’, 2011
• ΠΕΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ/ /SHOOTING VS SHOOTING, Nikos MEGRELIS, Greece, 73’, 2010
• ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ Η ΠΟΛΗ/SOMETIMES CITY/SOMETIMES CITY, Tom JARMUSCH, USA, 80’, 2010
• Η ΣΟΔΙΑ/THE HARVEST/LA COSECHA, U. Roberto ROMANO, USA, 84’, 2010
• Ο ΞΥΠΟΛΥΤΟΣ ΦΙΛ0Σ ΜΟΥ/MY BAREFOOT FRIEND/MY BAREFOOT FRIEND, Seong-Gyou LEE, South Korea, 81’, 2010

ΜΟΥΣΙΚΗ

• Η ΣΥΜΦΩΝΙΚΗ ΤΗΣ ΚΙΝΣΑΣΑ/KINSHASA SYMPHONY/KINSHASA SYMPHONY, Claus WISCHMANN, Martin BAER, Germany, 95’, 2010
• ΤΟΜ ΖΕ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΟΣ ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΗΣ/TOM ZE ASTRONAUTA LIBERTADO/TOM ZE LIBERATED ASTRONAUT, Igor IGLESIAS GONZALEZ, Spain, 90’, 2009
• Η ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΧΙΠ ΧΟΠ/HIP HOP, LE MONDE EST A VOUS/THE FURIOUS FORCE OF RHYMES, Joshua Atesh LITLE, France, USA, 82’, 2010
• DEAF JAM/DEAF JAM/ DEAF JAM, Judy LIEFF, USA, 70’, 2011
• Η ΣΑΜΠΑ ΜΕΣΑ ΜΟΥ/O SAMBA QUE MORA EM MIM/THE SAMBA WITHIN ME, Georgia GUERRA-PEIXE, Brazil, Portugal, 72’, 2010
• ΒΡΟΝΤΕΡΗ ΨΥΧΗ/THUNDER SOUL/THUNDER SOUL, Mark LANDSMAN, USA, 84’, 2010
• Η ΚΑΛΛΟΝΗ ΤΟΥ ΠΕΡΑ/PERA GUZELI/PERA BEAUTY, Soner SEVGILI, Turkey, 53’, 2010
• ΘΕΣΣΑΛΟΝ-ΗΧΟΙ/ THE MUSIC PATHWAYS OF SALONICA, CINERS8, Greece, 70’, 2011
• SOUTH CENTRAL GOSPEL, Chronis PEHLIVANIDIS, Jim WHITNEY Greece, 53’, 2010
• MADE IN BIRMINGHAM: REGGAE PUNK BHANGRA/MADE IN BIRMINGHAM: REGGAE PUNK BHANGRA/MADE IN BIRMINGHAM: REGGAE PUNK BHANGRA, Deborah ASTON, United Kingdom, 65’, 2010

ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ – ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

• ΝΤΑΝΙΕΛ ΣΜΙΤ - Η ΓΑΤΑ ΠΟΥ ΣΚΕΦΤΕΤΑΙ/DANIEL SCHMID- LE CHAT QUI PENSE,/ DANIEL SCHMID- LE CHAT QUI PENSE, Benny JABERG, Pascal HOFMANN, Switzerland, 83’, 2010
• Ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΣ /PROSECUTOR/PROSECUTOR, Barry STEVENS, Canada, 92’, 2010
• ΜΠΕΑΤΡΙΣ ΓΚΟΝΣΑΛΕΣ, ΓΙΑΤΙ ΚΛΑΙΣ; - ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΦΩΝΕΣ/BEATRIZ GONZALEZ, ?POR QUE LLORA SI YA REI? MONOLOGO A TRES VOCES/BEATRIZ GONZALEZ, WHY ARE YOU CRYING? A THREE VOICES MONOLOGUE, Diego GARCIA-MORENO, Colombia, 77’, 2010
• ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΕΝΟΣ ΑΝΤΡΑ/MIEHEN KUVA/PORTRAIT OF A MAN, Visa KOISO-KANTTILA, Finland, 81’, 2010
• Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΕ ΤΣΑΟΥΣΕΣΚΟΥ / AUTOBIOGRAFIA LUI NICOLAE CEAUSESCU / THE AUTOBIOGRAPHY OF NICOLAE CEAUSESCU, Andrei UJICA, Romania, 180’, 2010
• ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟΝ ΑΝΕΜΟ/INTO THE WIND/INTO THE WIND, Ezra HOLLAND, Steve NASH, Canada, 51’, 2010
• Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟΝ ΜΠ. /LUMEA VAZUTA DE ION B. /THE WORLD ACCORDING TO ION B., Alexander NANAU, Romania, 61’, 2009
• Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ/MARIA'S WAY/MARIA'S WAY, Anne MILNE, Scotland, 16’, 2009
• Ο ΜΙΚΡΟΣ ΜΙΡ - ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ/THE BOY MIR - TEN YEARS IN AFGHANISTAN/THE BOY MIR - TEN YEARS IN AFGHANISTAN, Phil GRABSKY, United Kingdom, 90’, 2010
• ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΛΛΙΓΙΑΝΝΗ/ IN COMPANY WITH KALLIYANNIS, Pedro OLALLA, Greece, 87’
• ΟΥΙΛΙΑΜ Σ. ΜΠΑΡΟΟΥΖ: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕΣΑ ΤΟΥ/WILLIAM S. BURROUGHS: A MAN WITHIN/WILLIAM S. BURROUGHS: A MAN WITHIN, Yony LEYSER, USA, 87’, 2010
• ΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ/ A MUSEUM IS BORN, Anna KESISOGLOU, Greece, 28’, 2011
• Ο ΑΘΕΑΤΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ/ THE INVISIBLE DIRECTOR, Nikos THEODOSIOU, Greece, 67’, 2011
• ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ/KONTRAKTET/THE CONTRACT, Lina MANNHEIMER, Sweden, 13’, 2010
• Η ΖΩΗ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΕΛΣΟ ΤΖΟΥΝΙΟΡ /THE LIFE AND DEATH OF CELSO JUNIOR, Panayotis EVANGELIDIS, Greece, 49’, 2011
• ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ, ΔΩΜΑΤΙΟ 164/EL SICARIO, ROOM 164/EL SICARIO, ROOM 164, Gianfranco ROSI, France, USA, 84’, 2010
• Ο ΖΥΛΙΕΝ/JULIEN/JULIEN, Gael LEPINGLE, France, 80’, 2010
• ΙΝΓΚΡΙΝΤ ΜΠΕΤΑΝΚΟΥΡ: 6 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ / INGRID BETANCOURT: 6 YEARS IN THE JUNGLE, Angus MACQUEEN, United Kingdom, France, 97’, 2010

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

• Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤ ΤΙΛΜΑΝ/THE TILLMAN STORY/THE TILLMAN STORY, Amir BAR LEV, USA, 95’, 2010
• ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΝΩΝ/EL EDIFICIO DE LOS CHILENOS/THE CHILEAN BUILDING, Macarena AGUILO, Chile, France, Netherlands, Cuba, 95’, 2010
• Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΠΕΡΕΣΤΡΟΪΚΑ/MY PERESTROIKA/MY PERESTROIKA, Robin HESSMAN, USA, United Kingdom, 87’, 2010
• Η ΑΛΛΗ ΠΟΛΗ/OTEKI KASABA/THE OTHER TOWN, Nefin DINC, Turkey, 45’, 2010
• Η ΕΡΗΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ/THE DESERT OF FORBIDDEN ART/THE DESERT OF FORBIDDEN ART, Amanda POPE, Tchavdar GEORGIEV, Russia, Uzbekistan, USA, 80’, 2010
• Ο ΝΕΟΣ ΑΓΙΟΣ/ DE NIEUWE HEILIGE /THE NEW SAINT, Allard DETIGER, Netherlands, Belgium, 70’, 2010
• ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΩΝ ΚΑΝΙΒΑΛΩΝ/L'ILE AUX CANNIBALES /CANNIBAL ISLAND, Cedric CONDOM, France, 75’, 2010
• Ο ΤΟΠΟΣ ΠΟΥ ΔΑΚΡΥΖΟΥΝ ΟΙ ΘΕΟΙ /THE LAND OF THE WEEPING GODS, Eleni VLASSI, Greece, 77’, 2011
• ΣΕ ΤΟΥΤΟ ΤΟ ΚΑΡΤΕΡΙ / IN THIS WAITING, Anna TSIARTA, Cyprus, 68’, 2011
• ΚΛΕΙΣΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΣ/ CLOSE YOUR EYES AND YOU WILL SEE, Stavros STRATIGAKOS, Greece, 109’, 2009
• ΦΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ/ CHILDREN IN HIDING, Vasilis LOULES, Greece, 124’, 2011
• ΟΙ ΔΡΑΠΕΤΙΣΣΕΣ/ONTSNAPT/ ESCAPED, Ange WIEBERDINK, Jetske SPANJER,Netherlands, 56’, 2010

ΜΙΚΡΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ

• Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ/MORZE TWOIMI OCZAMI/THE SEA THROUGH YOUR EYES, Lech MIKULSKI, Poland, 25’, 2010
• Η ΟΔΟΣ ΑΡΜΠΟΡ/ THE ARBOR /THE ARBOR, Clio BARNARD, United Kingdom, 90’, 2010
• ΚΙΝΜΠΑΚΟΥ - Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΔΕΣΙΜΑΤΟΣ/KINBAKU - SIELUN SOLMUJA/KINBAKU - ART OF BONDAGE, Jouni HOKKANEN, Finland, 29’, 2009
• ΕΝΑΣ ΤΥΧΕΡΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ/ONE LUCKY ELEPHANT/ONE LUCKY ELEPHANT, Lisa LEEMAN, USA, 82’, 2010
• ΖΩΗ ΧΑΡΙΣΑΜΕΝΗ/DET GODE LIV/THE GOOD LIFE, Eva MULVAD, Denmark, 87’, 2010
• ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΝΙΚΗ, ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ/CAMP VICTORY AFGHANISTAN/CAMP VICTORY AFGHANISTAN, Carol DYSINGER, USA, Afghanistan, 86’, 2010
• ΠΑΜΕ ΓΙΑ ΡΕΚΟΡ/BREAKING AND ENTERING/BREAKING AND ENTERING, Benjamin FINGERHUT, USA, 88’, 2010
• ΧΑΜΕΝΟΣ ΣΤΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ/WELCHER GLAUBE FUER MEIN KIND?/ LOST IN RELIGION, Marc BURTH, Germany, Switzerland, 52’, 2010
• ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΧΡΥΣΑΦΙ/HERBSTGOLD/AUTUMN GOLD, Jan TENHAVEN, Germany, Austria, 94’, 2010
• Η ΝΥΦΟΥΛΑ/PRZYRZECZONA/LITTLE BRIDE, Leslaw DOBRUCKI, Poland, 14’, 2010
• ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΕΝΣΤΙΚΤΟ/GIMENES LIETAS/FAMILY INSTINCT, Andris GAUJA, Latvia, 58’, 2010
• ΕΝΑΣ ΑΝΤΡΑΣ ΗΡΘΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΗΡΕ/PRZYSZEDL CZLOWIEK I WZIAL /A MAN CAME AND TOOK HER, Jedrzej NIESTROJ, Rafal PRZYBYL, Poland, 81’, 2009
• ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΟ/CAPICUA /PALINDROME, Roger VILLARROYA, Spain, 3’, 2010
• Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ/MY PLAYGROUND/MY PLAYGROUND, Kaspar ASTRUP SCHRODER, Denmark, 50’, 2010
• ΠΩΣ ΝΑ ΒΓΕΙΤΕ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΦΕΣΗ!/RECESSIONIZE! FOR FUN AND PROFIT! / RECESSIONIZE! FOR FUN AND PROFIT!, Jamie KASTNER, Canada, 56’, 2010
• AGNUS DEI: Ο ΑΜΝΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ/AGNUS DEI, CORDERO DE DIOS/AGNUS DEI, GOD LAMB, Alexandra SANCHEZ, Mexico, France, 81’, 2010
• ΕΡΩΤΑΣ Κ.ΛΠ./LOVE ETC./LOVE ETC., Jill ANDRESEVIC, USA, 94’, 2010
• ΤΟ ΘΕΙΟ ΓΟΥΡΟΥΝΙ/GODDELIJK VARKEN/DIVINE PIG, Hans DORTMANS, Netherlands, 55’, 2010
• ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ/TEGENLICHT: GRIEKSE TRAGEDIE/BACKLIGHT: GREEK TRAGEDY, Shuchen TAN, Netherlands, 50’, 2010
• ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ/THE MARKET/THE MARKET, Rama RAU, Canada, 67’, 2010
• 26.2 THE ROAD TO HERE, Eleftherios FYLAKTOS, Greece, 55’, 2011
• ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ/FAMILIA/FAMILIA, Alberto HERSKOVITS, Mikael WISTROM, Sweden, 82’, 2010
• ΜΟΝΟ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ/ ONLY THE WORDS CONTINUE, Kalliopi LEGAKI, Greece, 53’, 2011
• ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ/ RAW MATERIAL, Christos KARAKEPELIS, Greece, 78’, 2011
• DOCVILLE: ΛΑΣΚΑΡΕΩΣ 99. ΑΘΗΝΑ/ DOCVILLE: 99 LASKAREOS STREET, ATHENS, Katerina PATRONI, Greece, 48’, 2011
• ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΑΛΛΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ/ OTHER WOMEN'S NARRATIVES, Maria PESLI, Greece, Albania, Belarus, 35’, 2010
• ΜΙΑ ΘΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤ' ΑΣΤΕΡΙΑ/STAND VAN DE STERREN/POSITION AMONG THE STARS, Leonard Retel HELMRICH, Netherlands, 111’, 2010
• Ο ΑΤΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ/MIESTEN VUORO/STEAM OF LIFE, Joonas BERGHALL, Mika HOTAKAINEN, Finland, Sweden, 84’, 2010
• ΤΖΕΝΠΙΝ: Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑ/GENPIN/GENPIN, Naomi KAWASE, Japan, 92’, 2010

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

• ΥΠΟΤΑΓΗ/UNDERKASTELSEN/ SUBMISSION, Stefan JARL, Sweden, 87’, 2010
• Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΟΥΙΜΠΟ/WIEBO'S WAR /WIEBO'S WAR, David YORK, Canada, 91’, 2010
• ΕΝΑ ΜΕΛΛΟΝ ΕΛΠΙΔΑΣ/FUTURE OF HOPE /FUTURE OF HOPE, Henry BATEMAN, Iceland, United Kingdom, 75’, 2010
• ΑΝ ΠΕΣΕΙ ΕΝΑ ΔΕΝΤΡΟ: ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΗΣ/IF A TREE FALLS:A STORY OF THE EARTH LIBERATION FRONT/IF A TREE FALLS: A STORY OF THE EARTH LIBERATION FRONT, Marshall CURRY, USA, 85’, 2011
• ΒΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΑΒΡΙΑΣ/NA POLNOC OD KALABRII/NORTH OF CALABRIA, Marcin SAUTER, Poland, 67’, 2010
• ΚΟΝΤΑ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ/DEM HIMMEL GANZ NAH/CLOSE TO HEAVEN, Titus FASCHINA, Germany, Romania, 93’, 2010
• ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ "Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ"/HOTEL RAI/PARADISE HOTEL, Sophia TZAVELLA, Bulgaria, 54’, 2010
• ΤΡΕΙΣ ΕΠΟΧΕΣ, ΜΙΑ ΖΩΗ/UC MEVSIM BIR OMUR/THREE SEASONS A LIFE BLACK SEA HIGHLANDS, Murat ERUN, Turkey, 77’, 2010
• ΕΝΑ ΜΕΛΛΟΝ ΧΩΡΙΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ/UNE IDEE SIMPLE ET REVOLUTIONNAIRE/A FUTURE WITHOUT OIL, Laetitia MOREAU, France, 52’, 2010
• ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ-ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΔΡΟΜΟΣ /ECOLOGICAL DIARIES-ON THE ROAD, Alexis ALEXIOU, Greece, 47’, 2011
• ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ/ ECOLOGICAL DIARIES-LITTLE BIG IDEAS, Marianna ECONOMOU, Greece, 45’, 2011
• Η ΒΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ/ PELICAN'S WATCH, Lea BINZER, Greece, 67’, 2011
• ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΗΤΑΝ ΕΝΑ ΝΗΣΙ/THERE ONCE WAS AN ISLAND: TE HENUA E NNOHO/THERE ONCE WAS AN ISLAND: TE HENUA E NNOHO, Briar MARCH, New Zealand, USA, Papua New Guinea, 80’, 2010
• Ο ΑΓΩΓΟΣ/ THE PIPE /THE PIPE, Risteard O'DOMHNAILL, Ireland, 83’ 2010

ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

• Ο ΘΕΟΣ ΘΑ 'ΛΕΓΕ ΟΧΙ/ GOD NO SAY SO/ GOD NO SAY SO, Brigitte Uttar KORNETZKY, Switzerland, 89’, 2010
• Η ΓΚΡΕΪΣ, Η ΜΙΛΥ, Η ΛΟΥΣΥ... ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ /GRACE, MILLY, LUCY... DES FILLETTES SOLDATES/ GRACE, MILLY, LUCY... CHILD SOLDIERS, Raymonde PROVENCHER, Canada, 73’, 2010
• ΚΑΜΕΝΓΚΕ, ΟΙ ΒΟΡΕΙΕΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ /KAMENGE, NORTHERN QUARTERS/  KAMENGE, NORTHERN QUARTERS, Manu GEROSA, Salva MUNOZ, Italy, Spain, 59’, 2010
• ΧΑΜΑΝΤΑ/ HAMMADA/ HAMMADA, Anna M. BOFARULL, Spain, 85’, 2009
• ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΠΡΑΞΗ/ A SMALL ACT/ A SMALL ACT, Jennifer ARNOLD, USA, 88’, 2010

ΕΙΔΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

• ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΑ ΨΑΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ / HABLANDO CON PECES Y PAJAROS / TALKING WITH FISH AND BIRDS, Rainer SIMON, Germany, Equador, 43’, 1999

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

• ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ Η ΑΡΧΗ / CE N’ EST QU’UN DEBUT / JUST A BEGINNING, Jean- Pierre POZZI, Pierre BAROUGIER, France, 97’, 2010

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ «ΕΤΣΙ ΕΙΜΑΙ» - ΑΝΑΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ

• ΣΤΗΝ ΚΗΠΟ ΤΩΝ ΗΧΩΝ/NEL GIARDINO DEI SUONI/IN THE GARDEN OF SOUNDS, Nicola BELLUCCI, Switzerland, 85’, 2010
• ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΙ /AUTISTEN/AUTISTICS, Wolfram SEEGER, Germany, 90’, 2010
• ΟΙ ΝΕΥΡΟΤΥΠΙΚΟΙ/ NEUROTYPICAL/ NEUROTYPICAL, Adam LARSEN, USA, 88’, 2010
• ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ/FOR ONCE IN MY LIFE/ FOR ONCE IN MY LIFE, Jim BIGHAM, Mark MOORMAN, USA, 90’, 2010
• ΤΟ ΑΓΟΡΙ ΜΕΣΑ ΤΟΥ/THE BOY INSIDE/ THE BOY INSIDE, Marianne KAPLAN, Canada, 47’, 2006
• ΤΟ ΑΓΟΡΙ ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΟΓΟ/THE HORSE BOY/ THE HORSE BOY, Michel Orion SCOTT, USA, Mongolia, 93’, 2009
• ΕΝΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ/TODAY'S MAN/ TODAY'S MAN, Lizzie GOTTLIEB, USA, 56’, 2006
• ΜΑΖΙ ΚΙ Ο ΣΑΜΙΟΥΕΛ/INCLUDING SAMUEL/ INCLUDING SAMUEL, Dan HABIB, USA, 58’, 2008
• ΟΙ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΤΟΥ ΛΙΟΡ/PRAYING WITH LIOR/ PRAYING WITH LIOR, Ilana TRACHTMAN, USA, 87’, 2007
• ΟΙ ΑΡΤΟΠΟΙΟΙ/BREADMAKERS/ BREADMAKERS, Yasmin FEDDA, Scotland, 11’, 2007
• ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟ Χ/LIVING WITH FRAGILE-X/ LIVING WITH FRAGILE-X, Greg MISHEY, Kathy ELDER, USA, 64’, 2008
• ΕΤΣΙ ΕΙΜΑΙ/WIE ICH BIN / HOW I AM, Caroline LEITNER, Ingrid DEMETZ, Italy, 49’, 2007
• Η ΜΑΡΙΑ ΚΙ ΕΓΩ/MARIA Y YO/ MARIA AND I, Felix FERNANDEZ DE CASTRO, Spain, 80’, 2010
• ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΧΡΙΣΤΙΝΗ/ CHRISTINI, A PRINCESS, Iris ZAHMANIDI, Greece, 66’, 2007
• ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ/ PERFORMANCE, Nikos ALEVRAS, Greece, 40’, 2003
• Η ΦΑΚΑ / THE TRAP, Marina DANEZI, Greece, 23’, 2009
• ΜΑΘΗΜΑΤΑ - ΠΑΘΗΜΑΤΑ: ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ;/ WHAT'S EATING DIMITRI?, Valerie KONTAKOS, Yannis MISOURIDIS, Greece, 57’, 2006
• Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥ ΖΩΗ ΩΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ: ΕΝΑ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΟΥ ΛΑΡΙ ΜΠΙΣΟΝΕΤ/MY CLASSIC LIFE AS AN ARTIST: A PORTRAIT OF LARRY BISSONNETTE/MY CLASSIC LIFE AS AN ARTIST: A PORTRAIT OF LARRY BISSONNETTE, Doug BIKLEN, Zach ROSSETTI, USA, 21’, 2005
• Ο ΑΔΕΛΦΟΣ ΜΟΥ Ο ΝΟΡΜ /NORM /NORM, Kent NASON, Teresa MACINNES, Canada, 50’, 2008
• Τ' ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΣΑΜΠΙΝ/ELLE S'APPELLE SABINE/HER NAME IS SABINE, Sandrine BONNAIRE, France, 85’, 2007
• Ο ΜΠΙΛΙ Ο ΤΡΟΜΕΡΟΣ/BILLY THE KID/BILLY THE KID, Jennifer VENDITTI, USA, 85’, 2007
• ΦΟΥΚΑΡΑΔΕΣ ΚΑΙ ΦΑΦΛΑΤΑΔΕΣ/WRETCHES AND JABBERERS/WRETCHES AND JABBERERS, Gerardine WURZBURG, USA, Sri Lanka, Japan, Finland, 94’, 2010
• ΑΓΚΑΛΙΑΣΙΜΟΙ/EMBRACEABLE/EMBRACEABLE, Jon KENT, USA, 50’, 2011
• ΤΟ ΚΟΥΡΑΓΙΟ ΜΙΑΣ ΜΑΝΑΣ: ΑΝΤΙΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ/SOLSKINSDREGURINN/A MOTHER'S COURAGE: TALKING BACK TO AUTISM, Fridrik Thor FRIDRIKSSON, Iceland, 103’, 2009
• ΔΕΙΤΕ ΜΕ ΠΡΩΤΑ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟ/THINK OF ME FIRST AS A PERSON/THINK OF ME FIRST AS A PERSON, Dwight CORE, George INGMIRE, USA, 9’, 1975
• ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΝΤΑΟΥΝ/DANCING WITH DOWNS/DANCING WITH DOWNS, Elizabeth WOOD, Spain, 8’, 2009
• Ο ΓΡΙΦΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ/THE AUTISM PUZZLE/THE AUTISM PUZZLE, Saskia BARON, United Kingdom, 60’, 2005
• ΟΜΟΡΦΟΣ ΓΙΟΣ/BEAUTIFUL SON/BEAUTIFUL SON, Don KING, Julianne KING, USA, 63’, 2007
• ΧΕΡΙΑ ΟΛΟ ΦΩΣ / HANDS OF LIGHT, Manos PAPADAKIS, Greece, 7’, 2009
• ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΚΥΚΛΩΠΕΣ / WE THE CYCLOPES, Maria ΟIKONOMOU, Greece, 8’, 2009

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

• ΚΑΝΑΡΙΝΙ ΜΟΥ ΓΛΥΚΟ /MY SWEET CANARY/MY SWEET CANARY, Roy SHER, Israel, France, Greece, 89’, 2011

• Ο ΗΡΩΑΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ/HERO OF ALL SEAS/HERO OF ALL SEAS, Talal DERKI, Syria, 27’, 2010
• ΤΑ ΔΑΚΡΥΑ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ/GAZAZ TARER/TEARS OF GAZA, Vibeke LOKKEBERG, Norway, 82’, 2010
• ΟΔΟΣ ΑΜΠΟΥ ΤΖΑΜΙΛ/RUE ABU JAMIL/ABU JAMIL STREET, Alexis MONCHOVET, Stephane MARCHETTI, France, 52’, 2010

• Ο ΟΡΚΟΣ/THE OATH/THE OATH, Laura POITRAS, USA, 96’, 2010

• ΟΙ 12 ΛΙΒΑΝΕΖΟΙ/12 ANGRY LEBANESE-THE DOCUMENTARY/12 ANGRY LEBANESE-THE DOCUMENTARY, Zeina DACCACHE, Lebanon, 78’, 2009

• ΓΙΑΦΑ, Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ/JAFFA THE ORANGE'S CLOCKWORK/JAFFA THE ORANGE'S CLOCKWORK, Eyal SIVAN, Israel, France, Belgium, Germany, 88’, 2009

• ΝΙΚΩΝΤΑΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟ/BEATING TIME/BEATING TIME, Odette ORR, Israel, 50’, 2010

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΕΡΓΚΕΪ ΛΟΖΝΙΤΣΑ

• ΣΗΜΕΡΑ ΚΤΙΖΟΥΜΕ ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ/SEGODNYA MY POSTROIM DOM/ TODAY WE ARE GOING TO BUILD A HOUSE, Russia, 28’, 1996
• Η ΖΩΗ, ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ/ZHIZN, OSIN/ LIFE, AUTUMN, Russia, 34’, 1998
• Ο ΣΤΑΘΜΟΣ ΤΟΥ ΤΡΕΝΟΥ/POLUSTANOK/THE TRAIN STOP, Russia, 25’, 2000
• Ο ΟΙΚΙΣΜΟΣ/POSELENIJE/ SETTLEMENT, Russia, 80’, 2001
• ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ/PORTRET/ PORTRAIT, Russia, 28’, 2002
• ΤΟΠΙΟ/LANDSCHAFT/ LANDSCAPE, Germany, 60’, 2003
• Η ΦΑΜΠΡΙΚΑ/FABRIKA/ FACTORY, Russia, 30’, 2004
• ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ/BLOKADA/ BLOCKADE, Russia, 52’, 2005
• ΑΡΤΕΛ/ARTEL/ ARTEL, Russia, 30’, 2006
• ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ/PREDSTAVLENYE/ REVUE, Germany, Russia, Ukraine, 83’, 2008
• ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ/LUMIERE DU NORD /NORTHERN LIGHT, France, 52’, 2008

SPOTLIGHT ΧΕΛΕΝΑ ΤΡΕΣΤΙΚΟΒΑ

• ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΑΜΟΥ: ΖΟΥΖΑΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑΝΙΣΛΑΒ/MANZELSKE ETUDY: ZUZANA A STANISLAV/MARRIAGE STORIES: ZUZANA AND STANISLAV, Czechoslovakia, 38’, 1987
• ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΑΜΟΥ, ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ: ΖΟΥΖΑΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑΝΙΣΛΑΒ/MANZELSKE ETUDE PO DVACETI LETECH: ZUZANA A STANISLAV/MARRIAGE STORIES TWENTY YEARS LATER: ZUZANA AND STANISLAV, Czech Republic, 57’, 2005
• ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΑΜΟΥ: ΙΒΑΝΑ ΚΑΙ ΒΑΤΣΛΑΒ/MANZELSKE ETUDE PO DVACETI LETECH: IVANA A VACLAV/MARRIAGE STORIES: IVANA AND VACLAV, Czechoslovakia, 38’, 1987
• ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΑΜΟΥ: ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ: ΙΒΑΝΑ ΚΑΙ ΒΑΤΣΛΑΒ/MANZELSKE ETUDE PO DVACETI LETECH: IVANA A VACLAV/MARRIAGE STORIES, TWENTY YEARS LATER: IVANA AND VACLAV, Czech Republic, 57’, 2006
• Ο ΓΛΥΚΟΣ ΑΙΩΝΑΣ/SLADKE STOLETI/SWEET CENTURY, Czech Republic, 58’, 1998
• Ο ΧΙΤΛΕΡ, Ο ΣΤΑΛΙΝ ΚΙ ΕΓΩ/HITLER, STALIN A JA/HITLER, STALIN AND I, Czech Republic, 56’, 2001
• ΤΟ ΤΥΧΕΡΟ ΜΟΥ ΑΣΤΕΡΙ/MA STASTNA HVEZDA/MY LUCKY STAR, Czech Republic, 57’, 2004
• ΜΑΡΤΣΕΛΑ/MARCELA/MARCELA, Czech Republic, 83’, 2006
• ΡΕΝΕ: ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΟΥ /  RENE / RENE, Czech Republic, 83’, 2008
• ΚΑΤΚΑ/KATKA/ KATKA, Czech Republic, 90’, 2010

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΛΑΜΑ

• ΚΟΚΚΙΝΟ-ΜΑΥΡΟ/ RED-BLACK, Ελλάδα, 31’, 2001
• ΜΑΥΡΗ ΣΗΜΑΙΑ/BLACK FLAG, Ελλάδα, 46’, 2003
• Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ/THE OTHER SIDE,  Ελλάδα, 56’, 2004
• ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΜΙΚΡΟ ΠΑΡΙΣΙ/WOMEN IN LITTLE PARIS,  Ελλάδα , 48’, 2004
• 39405, Ελλάδα, 30’, 2001
• ΑΛΒΑΝΙΚΟ ΜΕΛΟΔΡΑΜΑ/ALBANIAN MELODRAMA, Ελλάδα, 50’, 2003
• ΜΑΝΤΑΜ ΔΕΣΠΟΙΝΑ/MADAM DESPINA, Ελλάδα, 27’, 2003
• ΚΑΠΕΤΑΝ ΚΕΜΑΛ/CAPTAIN KEMAL, Ελλάδα, 39’, 2003
• ΕΠΑΝΩ ΣΤΑ ΙΧΝΗ/ON THE TRACES,  Ελλάδα, 54’, 1998
• ΒΑΣΚΟ ΚΑΡΑΤΖΑ/VASKO KARADZA, Ελλάδα, 31’, 2001
• ΣΥΝΝΕΦΙΑΖΕΙ/OVERCAST, Ελλάδα, 27’, 2007
• ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΟΙ/EXCHANGEABLE, Ελλάδα, 30’, 2007

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ

• ΧΙΛΙΕΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΠΑΛΕΣ ΤΟΥ ΓΚΟΛΦ/A THOUSAND LOST GOLF BALLS, Βαγγέλης Καλαϊτζής, Ελλάδα, 81’, 2010
• ΚΥΨΕΛΗ/ KYPSELI, Ομάδα Ντοκιμαντέρ 2009 Πολιτισμικού Οργανισμού Δήμου Αθηναίων, Ελλάδα, 30’, 2009
• Η ΦΩΤΙΑ ΜΕΣΑ ΜΟΥ/ THE FIRE WITHIN, Πέτρος Χαραλάμπους, Ελλάδα, 46’, 2010
• Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΩΝ ΣΗΜΕΡΑ/ THE ROLE OF THE INTELLECTUALS TODAY, Γιώργος Κεραμιδιώτης, Ελλάδα, 63’, 2010
• Η ΗΧΩ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ/ ECHO OF TIME, Πάνος Κέκας, Ελλάδα, 50’, 2010
• CHAMPIONS: ΜΙΑ ΑΣΤΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ/CHAMPIONS: A COMIC TALE, Γαβριήλ Τζάφκας, Ελλάδα, 87’, 2011
• ΤΙ ΜΕΣΑ, ΤΙ ΕΞΩ... / INSIDE OUT, Βαγγέλης Ρήγας, Ελλάδα, 74’, 2010
• ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΜΕΤΑ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ/BYZANTIUM AFTER BYZANTIUM, Ερατώ Πάρη, Ελλάδα, 53’, 2010
• ΟΙ ΜΙΚΡΟΙ ΑΛΛΟΙ/ THE LITTLE OTHERS, Νίκος Δροσάκης, Ελλάδα, 96’, 2010
• ΑΝ ΟΧΙ ΕΜΕΙΣ, ΠΟΙΟΙ?/IF NOT US, WHO?, Νικολέττα Παπαθανασίου, Ελλάδα, 68’, 2011
• Α ΓΡΟΥΣΣΑ ΝΑΜΟΥ/OUR LANGUAGE, Ελισάβετ Λαλουδάκη, Μάσιμο Πιτσοκάρο,  Ελλάδα, 52’, 2011
• LOST BODIES, Γιάννης Μισουρίδης, Ελλάδα, 34’, 2010
• Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΛΛΙΩΣ / THESSALONIKI IN A DIFFERENT WAY, Χρήστος Νικολέρης, Ελλάδα, 74’, 2010
• ΤΟ ΜΩΡΟ ΜΟΥ ΦΤΑΝΕΙ/ALMA BONITA (BEAUTIFUL SOUL), Αλέξης Πόνσε, Βιβή Ζωγράφου, Ελλάδα, 90’, 2011
• I WOULD LIKE TO GIVE YOU MY HEART FOR EVER ΖΗΤΑ-ΜΙ/ I WOULD LIKE TO GIVE YOU MY HEART FOR EVER ZITA-MI, Αντώνης Κιούκας, Ελλάδα, 83’, 2011
• ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΥ/INTO THE GARDEN OF GLASS AND STEEL, Αριστοτέλης Μαραγκός, Ελλάδα, Μεγάλη Βρετανία, 15’, 2010
• ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΡΑΚΟΣΥΛΛΕΚΤΩΝ/ SCAVENGER'S UNION, Μαρίνα Δανέζη, Ελλάδα, 74’, 2011
• ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ/OUT OF CONCRETE, Βάνα Αλεξοπούλου, Ελλάδα, Μεγάλη Βρετανία, 26’, 2010
• ΟΒΡΙΟΚΑΣΤΡΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ/ OVRIOKASTRO KERATEAS, Χρήστος Ακρίδας, Ελλάδα, 57’, 2010
• Ε.Χ. ΓΟΝΑΤΑΣ /E.CH.GONATAS, Μιχάλης Λυκούδης, Ελλάδα, 41’, 2010
• KULUHIRO:  ΕΛΠΙΔΑ /KULUHIRO: HOPE, Γιώργος Γεωργόπουλος, Ελλάδα, Κένυα, 45’, 2010
• ΦΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ: ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ /TRIBES OF ATHENS: PHILIPPINES, Σταύρος Ψυλλάκης, Ελλάδα, 46’, 2011
• ΦΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ:ΝΕΑ ΖΩΗ (ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ)/TRIBES OF ATHENS: NEW LIFE (AFGHANISTAN), Ανθή Νταουντάκη, Ελλάδα, 48’, 2011
• ΑΒΑΤΟΝ/AVATON (SANCTUARY), Ορσαλία Δημητρίου, Ελλάδα, 34’, 2010
• ΜΑΡΙΝΑ ΒΑΛΙΕΡΙ, Η ΜΙΚΡΗ ΑΝΗΨΙΑ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ/ MARINA VALIERI, CAVAFY'S GRAND NIECE, Σίμος Κορεξενίδης, Ελλάδα, 70’, 2010
• SATSANG ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ /SATSANG SITTING BY THE TRUTH, Μαριάννα Αστρακά, Γιώργος Φωτιάδης, Ελλάδα, 40’, 2011
• 07.01.2011, Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, Ελλάδα, 7’, 2011
• ΝΕΕΣ ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ: ΤΣΑΓΓΑΡΗ- ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ /NEW VISIONS IN GREEK CINEMA: TSANGARI-VOULGARIS, Ηλίας Γιαννακάκης, Ελλάδα, 52’, 2010
• ΝΕΕΣ ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ: ΔΗΜΑΣ – ΚΟΥΤΡΑΣ /NEW VISIONS IN GREEK CINEMA: DIMAS – KOUTRAS, Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος, Ελλάδα, 52’, 2010
• ΣΧΟΙΝΟΥΣΑ, ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ/SCHOINOUSA, THE ISLAND OF THE RISING SUN, Ισαβέλλα Μαυράκη, Ελλάδα, 72’, 2009
• ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΜΟΡΓΟ /WATER ROUTES IN AMORGOS, Έφη Λατσούδη, Ελλάδα, 22’, 2010
• ΟΡΓΙΣΜΕΝΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ /ENRAGED DECEMBER, Άκης Κερσανίδης, Χρύσα Τζελέπη, Ελλάδα, 63’, 2010
• ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΤΑΚΗΣ: ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΕΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΣΚΟΠΕΥΤΗ/ NICO PAPATAKIS: PORTAIT D' UN FRANC-TIREUR, Τίμων Κουλμάσης, Ελλάδα, 43’, 2009
• IN TALLINN, Δημήτρης Βρακάς, Estonia, 38’, 2010
• ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΡΧΙΑΣ / PROVINCIAL CALENDAR, Στέργιος Μουντσάκης, Ελλάδα, 25’, 2011
• THE LAST REMAINING SEATS, Μάριος Πιπερίδης,  Κύπρος, 45’, 2010
• ALI PROJEKT, ROUGH CATS, Ελλάδα, 10’, 2010
• ΒΡΕΧΕΙ ΣΤΟ ΜΠΙΛΙΝ /RAINING IN BILIN, Γλαύκος Οικονομίδης, Ελλάδα, 29’, 2010
• ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΣ- ΘΕΑΤΡΟΥ ΕΓΚΩΜΙΟΝ / THEODORE TERZOPOULOS-ENCOMIUM OF THE THEATER, Δημήτρης Τρίκας, Ελλάδα, 87’, 2010
• ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ: Η ΠΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΡΕΙ ΓΚΟΡΕΝΚΟ/BACKSTAGE:THE BITTER STORY OF ANTREI GORENKO, Λευτέρης Ξανθόπουλος, Ελλάδα, 52’, 2010
• ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ/ ANDREAS KALVOS, Τάσος Ψαρράς, Ελλάδα, 60’, 2010
• ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΠΗΡΑΝ ΤΑ ΒΟΥΝΑ/TAKE TO THE HILLS, Πηνελόπη Κροντηροπούλου, Ελλάδα, 47’, 2010
• ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΛΑΤΡΑΒΑ-Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑΣ / FROM CALIKRATES TO CALATRAVA-THE GREEK APARTMENT BUILDINGS, Γιάννης Σκοπετέας, Ελλάδα, 49’, 2010